Trong nhiều thập kỷ, thuật ngữ Mesenchymal Stem Cells (MSC) đã được sử dụng rộng rãi để mô tả một quần thể tế bào được phân lập từ nhiều mô khác nhau như tủy xương, mô mỡ hoặc dây rốn. Tuy nhiên, sự phát triển của nghiên cứu sinh học tế bào đã dẫn đến một sự thay đổi quan trọng trong cách hiểu và cách gọi của nhóm tế bào này.

Ngày nay, nhiều tổ chức khoa học quốc tế khuyến nghị sử dụng thuật ngữ Mesenchymal Stromal Cells (MSCs) để phản ánh chính xác hơn bản chất sinh học của quần thể tế bào này.

1. Tại sao thuật ngữ “stem cell” được xem xét lại?

Ban đầu, MSC được gọi là “stem cells” vì các tế bào này thể hiện khả năng:

• Tăng sinh trong nuôi cấy
• Biệt hóa thành nhiều dòng tế bào như xương, sụn và mô mỡ
• Tạo các khuẩn lạc trong môi trường nuôi cấy

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu sau đó cho thấy quần thể MSC được phân lập từ mô thực tế không hoàn toàn đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt của một tế bào gốc thực thụ, đặc biệt là khả năng tự làm mới lâu dài và tái tạo mô trong điều kiện in vivo.

Vì vậy, việc sử dụng thuật ngữ “stem cell” có thể gây nhầm lẫn về đặc tính sinh học của các tế bào này.

2. Khuyến nghị của cộng đồng khoa học

Tổ chức International Society for Cell & Gene Therapy (ISCT) đã đưa ra tuyên bố chính thức nhằm chuẩn hóa thuật ngữ trong lĩnh vực này.

Theo khuyến nghị của ISCT:

• Thuật ngữ Mesenchymal Stromal Cells (MSCs) nên được sử dụng để mô tả quần thể tế bào mô đệm được phân lập từ các mô khác nhau.
• Thuật ngữ Mesenchymal Stem Cells chỉ nên được sử dụng khi có bằng chứng rõ ràng về đặc tính “stemness” thông qua các nghiên cứu chức năng in vitro và in vivo.

Ngoài ra, ISCT cũng đề xuất rằng các nghiên cứu nên chỉ rõ nguồn mô của MSCs, ví dụ:

• Bone marrow–derived MSCs
• Adipose-derived MSCs
• Umbilical cord–derived MSCs

Việc này giúp làm rõ sự khác biệt sinh học giữa các quần thể MSC có nguồn gốc khác nhau.

3. Đặc điểm sinh học của Mesenchymal Stromal Cells

Theo tiêu chí được đề xuất trong các nghiên cứu quốc tế, MSCs thường có một số đặc điểm chính:

• Có khả năng bám dính lên bề mặt nhựa trong điều kiện nuôi cấy tiêu chuẩn
• Biểu hiện các marker bề mặt như CD73, CD90 và CD105
• Không biểu hiện các marker của tế bào tạo máu như CD45, CD34, CD14 hoặc CD19
• Có khả năng biệt hóa thành các dòng tế bào như osteoblasts, chondrocytes và adipocytes trong điều kiện in vitro.

Các tiêu chí này giúp xác định và chuẩn hóa quần thể MSCs trong nghiên cứu sinh học.

4. Vai trò của MSCs trong nghiên cứu y sinh học

MSCs được nghiên cứu rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của y học tái tạo và sinh học tế bào. Một số đặc điểm khiến MSCs trở thành đối tượng nghiên cứu quan trọng bao gồm:

• Khả năng tương tác với hệ miễn dịch
• Hoạt động cận tiết thông qua secretome và extracellular vesicles
• Khả năng ảnh hưởng đến vi môi trường mô

Nhiều nghiên cứu cho thấy hoạt tính sinh học của MSCs có thể liên quan nhiều đến các yếu tố sinh học mà tế bào tiết ra, thay vì chỉ dựa vào khả năng biệt hóa của bản thân tế bào.

Điều này đã mở ra các hướng nghiên cứu mới liên quan đến secretome, exosome và các tín hiệu gian bào.

5. MSCs trong bối cảnh y học tái tạo

Trong y học tái tạo hiện đại, MSCs được xem như một mô hình quan trọng để nghiên cứu:

• Cơ chế điều hòa vi môi trường mô
• Tín hiệu giữa các tế bào
• Các yếu tố sinh học liên quan đến quá trình phục hồi mô

Hiện nay, MSCs đã được sử dụng trong hàng nghìn nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng trên nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm các bệnh viêm, rối loạn miễn dịch và tổn thương mô.

Tuy nhiên, nhiều ứng dụng vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và cần thêm dữ liệu khoa học để xác định hiệu quả và cơ chế hoạt động.

Góc nhìn khoa học

Sự thay đổi từ thuật ngữ “Mesenchymal Stem Cells” sang “Mesenchymal Stromal Cells” phản ánh sự tiến bộ trong hiểu biết về sinh học của nhóm tế bào này. Việc chuẩn hóa danh pháp giúp cộng đồng khoa học mô tả chính xác hơn bản chất sinh học của MSCs và hỗ trợ sự phát triển của các nghiên cứu trong lĩnh vực y học tái tạo và sinh học chính xác.

Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin học thuật về Mesenchymal Stromal Cells (MSCs) và các khái niệm liên quan trong nghiên cứu sinh học. Nội dung mang tính chất tham khảo khoa học và không nhằm mục đích chẩn đoán hoặc điều trị bệnh.